thnlscantho-3
  Tiến bộ y khoa nảo bộ
 
3/5/2013

Tiến bộ y khoa:

 
 
          
            Các nhà khoa học đã tạo ra một phương cách làm bộ nảo con người trong suốt – transparent , giúp họ   quan sát sâu đậm ba chiều một bộ phận bí hiểm và theo dấu sơ đồ nảo đến tận mức độ phân tử.   Thực đơn biến các bộ nảo xác chết thành những bộ phận trong suốt nhờ các dụng cụ mới khảo cứu, có cơ tăng tốc điều nghiên các bệnh mất trí nhớ -Alzheimer, điên lọan – schizophrenia và một lọat bệnh nảo khác,  đã dẫn đến một cái nhìn bên trong ý nghĩa hơn về những đặc điểm các neurons – dây thần kinh liên quan tới hội chứng Dow syndrome và bệnh tự vùi mình vào những cảm nghĩ của mình, hay ôtis mơ , ôtis dâm ) – autism.
          Tiến bộ, tạp chí Thiên nhiên - Nature đăng tải trên đường dây trực tuyến- online ngày thứ tư 9 tháng 4 năm 2013, được các nhà khoa học mô tả là có tính cách “biến đổi, đổi mới – transformative” và rất là “ bình tĩnh , nguội mát- cool”. Điều này liên hệ đến rữa bỏ hết các chất mỡ   thường làm tối mờ không nhìn ra được các tế bào  và thay cách nhìn này bằng môt gel nhìn xuyên qua được , giữ mọi sự lại tại chỗ.
         


             Kỳ công điêu luyện này của công nghệ hóa học hứa hẹn là sẽ biến đổi phương cách chúng ta nghiên cứu giải phẩu nảo và các nào bệnh làm nảo thay đổi ,theo lời tiến sĩ Thomas R. Insrel, giám đốc Viện Quốc gia Y tế Tinh thần , là cơ quan đã tài trợ khảo cứu Viên Đại học Stanford . Kỷ thuật cũng có thế áp dụng   cho các bộ phận hay cơ cấu khác, làm cho nó rất bổ ích   cho khảo cứu ung thư và các lĩnh vực khác, theo các nhà khoa học Stanford đã phát triễn kỳ công này. Tương tự phương cách các viễn vọng kính đã làm tràn ngập các nhà thiên văn học với dữ liệu đưa tới những khám phá như sự hiện diện của năng lượng đen tối – dark energy , kiểu mẩu nảo bộ trong suốt có thể đẩy ngành khoa học thần kinh đến một thời đại,  đánh dấu bằng những tiến bộ mau lẹ, theo lời chuyên viên.   
          Các nhà khảo cứu không còn phải lựa chọn giữa quan sát một lát nhỏ xíu một lúc nào đó các mô nảo hay sử dụng những kỷ thuật kích thước lớn có thể dò ra những gốc rễ của sơ đồ bộ phận. Còn lợi thêm là cung cấp có hạn các mô nảo , vài lọai này được ninh hầm trong lọ nhiều năm , nay có thể dùng làm những đa thử nghiệm mà không làm hư hại đến mẩu. Thành quả : số lượng dữ liệu to lớn có thể giải tỏa ra ở một lãnh vực tổng thống Obama xác định là biên cương sắp tới của khoa học . Nhóm kỷ sư , khoa học thần kinh, tâm lý học và chuyên viên computer Stanford, nhắm mục đích phá vỡ các rào cản cứng đầu cứng cổ ,đã khiến cho cái “ nhìn” bên trong nảo  thật là khó khăn.
          


              Trở ngại đầu tiên  chính ngay cơ cấu nảo, được nối nhau bằng một lưới mắt cáo các lipid. Những chất béo này rất tốt đễ truyền đi các  các đẩy tới điện trên những mạng lưới tương đối dài của nảo , nhưng chúng lại trút tàn phá lớn ở ánh sáng. Các nhà khoa học tự hỏi là họ có thể nào lấy đi các chất béo, thay chúng bằng một cái gì đó mà không làm nhiễu xạ -diffract  nhiều ánh sáng như vậy,  nhưng lại bảo tồn cơ cấu nảo.   Nhiệm vụ gần giống cách lấy đi chất buộc khỏi một soong chảo , thay nó bằng thạch Jell-O. Theo Karl Deisseroth, kỷ sư sinh học Stanford hướng dẫn nhóm kể trên : “ Chiến lựợc này không đương nhiên minh bạch đâu. Rất nhiều điều không làm được . Đã có rất nhiều thời gian – êu rêka,  hô to “ tìm ra rồi” ở la bô” .
            Nhiều cố gắng tương tự ở các nhà khảo cứu khác hay làm sạch chất béo ra khỏi các mô nảo, đã gặp quá nhiều   chướng ngại vật theo lời Deisseroth. Chẳng hạn, vàì chất hòa tan đã được thử nghiệm rất khó cho các nhà khoa học sử dụng các chất nhuộm   huỳnh quang -   fluorescent stains cần thiết để làm nổi bật tế bào và các cơ cấu khác . Những chất nhuộm này là trụ cột chánh của vi trùng học – microbiology.
          


          Phải mất   6 năm mới tìm ra một kỷ thuật thành công dùng acrylamid, bisacrylamide và formaldehyde , trong số các thành phần khác. Họ gọi phương pháp là Trong sạch – Clarity ( viết ngắn gọn của Clear Lipid- exchange Anatomically Rigid Imaging/immunostaining –compatible hydrogel ). Thành công của họ lộ rỏ trong một cặp hình các nhà khảo cứu  chụp . Trong một hình này , một bộ nảo chuột không chửa trị để ở một dĩa Petri trên chóp một trang giấy in bị một khối   văn bản làm mờ tối bán phần Sau khi đưa nó vào kỷ thuật Clarity, các từ ngữ của Santiago Ramon y Cajal , cha đẻ của ngành khoa học thần kinh, được nhìn thấy rỏ : “ Nảo bộ là một thế giới   gồm một số lục địa chưa ai thám hiểm và những trải dài lớn của lảnh thổ chưa biết” . Nhóm đã thí nghiệm các nảo chuột , rồi thử nghiệm phương pháp của họ trên một phần bộ nảo của một xác người chết . Thành quả là một dụng cụ khảo cứu tuồng như nhiều phương diện  hơn là các phương pháp truyền thống,  dùng để nghiên cứu mô nảo .
           Ngày nay, các nhà khảo cứu theo dấu những cơ cấu lý học nhỏ nhất , cắt lát mô thành những tiết diện nhỏ hơn bề dày một millimét , rồi nhuộm mỗi lát và theo dấu lát này đến lát khác. Tiến trình rất khổ công, và khi làm xong ,  mô không còn  có thể dùng lại nữa cho các thí nghiệm khác . Các khó khăn này và nguồn cung cấp giới hạn mô nảo con người , đã bó buộc các nhà khảo cứu làm đa số thí nghiệm trên chuột, ít khi là lý tưởng cho các nghiên cứu bệnh tật trên người.
            Bây giờ , các nhà khoa học có tiềm năng có thêm thông tin hơn từ các mô người. Sử dụng Clarity , nhóm Stanford có thể dò ra nảo, không cần phải tách rời nảo ra , nghiên cứu nó ở độ phân giải cao và liên tiếp làm như vậy . Deisseroth và các đồng nghiệp năng nổ muốm đem sánhg chế của họ cho một thúc đẩy thử nghiệm . Họ cố tâm thử nghiệm trên bộ nảo người thuộc ai đó đã bị autism -ô tis mờ( dâm )   và đã được tồn trữ 6 năm rồi. Họ tìm thấy một neuron chôn sâu, tự làm vòng lọng sau mình, theo lời Deisseroth.  Cầu nối lạ lùng này không có gì là điển hình cho một bộ nảo bình thường cả, và nó trông giống những bất bình thường liên hệ đến ôtismờ - autism và hội chứng Dow.
       Cần nhiều họat động để thám hiểm liên quan đến khám phá này, tuồng như cũng thấy trên động vật, nhưng “ đây không phải là ngòai vấn đề” giúp cơ cấu khám phá làm then chốt cho ôtismơ , cũng theo lời Deisseroth . 
 
              (Chiếu theo Geoffrey Mohan @latimes.com, ng`àyy 11 tháng 4 năm2013 )
                                 ( Irvine , Nam Ca Li, ngày 12 tháng tư năm 2013)
 
            
 

 
  Số lượt người đọc từ ngày đầu tháng: 235007 visitors (876777 hits)  
 
=> Do you also want a homepage for free? Then click here! <=